باغ نقش جهان: این باغ در مشرق و شمال کاخ چهلستون قرار داشته که از باغهای سلطنتی محسوب می‌شده و به دستور شاه اسماعیل صفوی ساخته شده است.

باغ بادامستان: این باغ که عمارت هشت بهشت در آن قرار داشته، به مساحت ۲۵ هزار متر مربع بوده است. این باغ سلطنتی بسیار زیبا، با کاخ مجلل آن ابتدا به بختیاری‌ها و سپس به جلال‌السلطنه واگذار گردیده بود.

باغ بهشت آیین: از باغهای زمان صفویه است که در جوار هشت بهشت قرار داشته و خیابان فتحیه کنونی و دبیرستان دخترانة معروف و قدیمی «بهشت آیین» جزئی از آن باغ به شمار می‌آید.

باغ انگورستان: این باغ سلطنتی متصل به کاخ چهلستون بوده و قسمت اندرونی کاخهای سلطنتی را تشکیل می‌داده است. افغانها به طمع استخراج دفینه این باغ را خراب کردند.

باغ کجاوه خانه: این باغ نزدیک بازار صباغان بوده و ۴۵ هزار زرع وسعت داشته است.

باغ احمد سیاه: این باغ در قرن سوم هجری ساخته شده که در زمان مکشاه سلجوقی اقامتگاه ترکان خاتون بوده و در عمارت زیبای آن آثار هنری بی‌نظیری وجود داشته است. این باغ در کنار زاینده‌رود بوده است.

باغ کاران: این باغ بسیار زیبا که بعضی از شعرا آن را توصیف نموده‌اند، از بناهای ملکشاه سلجوقی بوده و در محلّه خواجو و کنار زاینده‌رود قرار داشته است و خواجه حافظ شیرازی چندی در این باغ مهمان بوده و در غزلی آن را چنین توصیف می‌کند:

روز وصــل دوستداران یـاد بــاد                      یــاد بـاد آن روزگاران یـاد بـاد

گرچه صد رود است در چشمم مدام              زنـده رود بــاغ کـاران یـاد بـاد

باغ تاج آباد: این باغ به فرمان شاه عباس در محل کنونی خیابان نظر واقع در جلفا ساخته شده بود. شاه هنگام شکار در این باغ اقامت می‌نموده است.

باغ تخت: این باغ بزرگ از بناهای دوران صفویه و در مغرب چهارباغ قرار داشته. مساحت آن چهل هزار زرع بوده است. در این باغ دو قصر سلطنتی بوده که درب یکی رو به چهارباغ و درب دیگری رو به خیابان شیخ بهایی باز می‌شده.

باغ طاوس خانه: این باغ سلطنتی از بناهای شاه عباس دوم بوده و در مشرق چهارباغ قرار دارد. مساحت آن چهل هزار زرع بوده و مادی نیاصرم از وسط آن عبور می‌کرده است.

باغ نسترن: این باغ در زمان صفویه ساخته شده و در کنار مادی نیاصرم و متّصل به رودخانه زاینده رود بوده است. این باغ زیبا به امین الشریعة اصفهانی تعلق داشته است.

باغ میرزا مهدیخان: این باغ از آثار صفویه بوده و در تلواسکان (تل واژگون) قرار داشته است. مساحت آن ۲۷ هزار زرع و از آثار میرزا مهدیخان بوده است.

باغ بابا امیر: این باغ در دوران صفویه در چهارباغ احداث شده. مساحت آن سی هزار زرع بوده و عمارت زیبایی در وسط آن قرار داشته است. این باغ در زمان ناصرالدین شاه به ملکیت صارم الدوله درآمده است.

باغ نظر: این باغ مربوط به دوران صفویه بوده. چهل و پنج هزار متر مربع مساحت داشته است و مادی نیاصرم از وسط آن می‌گذشته، این باغ متعلّق به شیخ العراقین بوده است.

باغ کَل عنایت: این باغ مربوط به زمان صفویه و متعلق به کَل عنایت، دلقک معروف شاه عباس بوده است ه در محل خیابان ابن سینای کنونی بوده و اکنون کوچة باغ عنایت در آنجا مشهور است.

باغ قوشخانه: این باغ که محل نگاهداری قوشهای سلطنتی بوده، در محل طوقچی و در مسیر زینبیه قرار داشته است.

باغ شاه: این باغ متّصل به دربار شاهی و در حوالی میدان نقش جهان بوده و شاه پس از تماشای بازی چوگان ر این باغ استراحت می‌کرده است.

باغ زرشک: این باغ معروف در جنوب زاینده‌رود و محل فعلی کارخانة صنایع پشم – واقع در چهارباغ بالا – قرار داشته است. دارای عمارت و دریاچه و آبشار بوده و هشتاد هزار متر مربع وسعت داشته و به جلفا و زاینده‌رود مسلّط بوده است.

باغ منوچهرخان معتمدالدوله: این باغ در دوران صفویه احداث شده و در محل پشت مطبخ قرار داشته است. باغی وسیع و زیبا و در آن عمارتی دو طبقه، به شکل کلاه فرنگی بوده است.

باغ داروغه: این باغ به مساحت پانزده هزار زرع و باغ وقایع‌نویس به مساحت

باغ چینی خانه: این باغ مقابل کاخ چهلستون قرار داشته و در زمان صفویه ساخته شده است ۲۸ هزار زرع و باغ دیوان بیگی به مساحت ۲۵ هزار زرع و باغ تفنگچی آغاسی به مساحت سی هزار زرع، در کنار یکدیگر قرار داشته و متعلّق به آقا کمال‌الدّین شریعتمدار اصفهانی بوده است.

باغ فرح آباد: این باغ بسیار مصفّا و بزرگ که در جنوب اصفهان قرار داشته، مورد توجّه و علاقه شاه سلطان حسین صفوی بوده که به دستور او در دامنه کوه صفه ساخته شده بود. طول آن یک فرسنگ و عرض آن نیم فرسنگ بوده و شاه سلطان حسین ماهها در آن به عیش و عشرت می‌پرداخته است. در این باغ، واقعة ننگین تاریخ ایران اتفاق افتاد و شاه سلطان حسین، باغ و مملکت را یکجا به محمود افغان تسلیم نمود.

باغ هزار جریب: این باغ که در انتهای چهارباغ بالا قرار داشته، از بناهای صفویه بوده که در آن عمارتی زیبا و آبشاری با صفا ساخته بودند. متأسفانه همه آنها به دست ظل السلطان پسر ناصرالدین شاه، همراه بسیاری از آثار دیگر اصفهان به ویرانی کشیده شد.

باغ کومه: از باغهای بیرون شهر اصفهان است که در بلوک لنجان واقع شده و متعلق به زمان صفوی است. این باغ شکارگاه شاه عباس بوده و در کنار آن نهر آب بزرگی وجود داشته که در حوالی آن پرندگان زیادی در پرواز بوده‌اند. در این باغ بزرگ دریاچه‌ای ساخته شده بود. و جزیره‌ای در وسط آن قرار داشته که به وسیله پل متحرّکی به آن جزیره می‌رفتند و چون پل را بر می‌داشتند رابطة باغ با جزیره قطع می‌شده است. در این باغ انواع گلها و درختان زینتی و عمارات زیبا وجود داشته و به نام باغ کام و یا باغ کومة «سگِ علی» - کلبِ‌علی لقبی که شاه عباس به خود داده بود – شهرت داشته است.

باغ حاجی: این باغ در چهارباغ پایین و جهت اقامت «همایون شاه» پادشاه هندوستان ساخته شده بود که به نام باغ همایون نامیده می‌شد. زمانی که آغا محمدخان از طرف کریم‌خان مأمور تعمیر آن گردید، به نام باغ حاجی شهرت یافت. این باغ متعلق به دوران صفوی است. امروز قسمتی از آن،جزو ورزشگاه معروف تختی است که به پاس بزرگداشت زنده‌یاد غلامرضا تختی، پهلوان نامی ایران و قهرمان کشتی جهان به این اسم نامیده می‌شود.

باغ خلفا: این باغ در جنوب غربی میدان نقش جهان قرار داشته و دارای وسعت زیاد و عمارت سلطنتی بوده است.

باغ عدن: این باغ که کاخهای آن از بناهای مهمّ و زیبای اصفهان به شمار می‌آمده، مربوط به دوران سلجوقیان بوده و به دالان هشت بهشت هم شهرت داشته و به شش باغ کوچک مصّفا تقسیم می‌شده است ملکشاه سلجوقی این باغ را جهت حرمسرا انتخاب نموده بود و شش سوگلی شاه با ندیمه‌ها و خدمة آنها در این باغها زندگی می‌کردند.

باغ کاج: در جنوب شرقی پل خواجو قرار داشته و قصری زیبا مشرف به رودخانه زاینده‌رود در آن ساخته شده بود. این باغ در فتنة افغان محل سکونت و زندگی محمود غلجایی بود که از بیم اهالی پایتخت در آن مخفی شده بود. به همین مناسبت به باغ محمود نیز شهرت داشت.

باغ مستوفی: مقابل باغ کاج و در قسمت غرب خیابان فیض کنونی قرار داشت و دارای عمارت زیبایی بود. این باغ مشجّر و پرگل به باغ گلستان – در کنار تالار آینه‌خانه و مشرف به زاینده‌رود – متّصل می‌شد.

باغ انارستان: در مشرق خیابان فیض کنونی قرار داشته که هم‌اکنون نیز کوچه‌ای به همین نام در این منطقه وجود دارد.

باغ نگارستان: این باغ زیبا و بزرگ دارای ساختمان و قصر زیبایی بود و دریاچه‌ای بزرگ وسط آن ساخته شده بود. باغ نگارستان در جانب غرب خیابان فیض قرار داشت و مانند بسیاری از قصرها و کاخهای دیگر در حملة افغان از سکنه، خالی و به ویرانی کشیده شد، ولی هنوز در اسناد تاریخی و در نزد سالمندان به همان نام باقی است.

باغ غدیر: این باغ در مشرق اصفهان قرار دارد و دارای فضایی وسیع و سالنهای متعددی است. این باغ مشجر دارای گل و چمن و حوض و فواره و تأسیسات ورزشی و سالن کتابخانه بوده و برای برگزاری نمایشگاههای هنری و صنعتی و جلسات سخنرانی از سالنهای آن استفاده می‌شود. این باغ در سالهای اخیر به شکل آبرومندی درآمده و محل گردش و تفریحات سالم ورزشی و مطالعة علاقمندان است.

علاوه بر باغهای ذکر شده حدود یکصد و ده باغ مصفّای دیگر در گوشه و کنار اصفهان وجود داشته که با توسعه یافتن شهر و احداث خیابانها و ساختمانهای متعدّد اکثر آنها معدوم شده، فقط آثار و نام برخی از آنها باقی مانده است.


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها:


تاريخ : ۱۳٩٢/٢/۱۳ | ٦:٠٠ ‎ب.ظ | نویسنده : نسرین میرجزایی | نظرات ()
.: Weblog Themes By SlideTheme :.